{"id":40824,"date":"2025-06-24T09:27:23","date_gmt":"2025-06-24T07:27:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.idisantiago.es\/?p=40824"},"modified":"2025-06-24T09:32:28","modified_gmt":"2025-06-24T07:32:28","slug":"novas-ferramentas-bioinformaticas-impulsan-a-medicina-personalizada-a-traves-do-microbioma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/novas-ferramentas-bioinformaticas-impulsan-a-medicina-personalizada-a-traves-do-microbioma\/","title":{"rendered":"Novas ferramentas bioinform\u00e1ticas impulsan a medicina personalizada a trav\u00e9s do microbioma"},"content":{"rendered":"<p><strong>Santiago de Compostela, 24 de xu\u00f1o de 2025.\u00a0<\/strong>A medicina personalizada, un dos campos m\u00e1is prometedores da biomedicina moderna, avanza grazas aos innovadores estudos sobre o microbioma humano, un conxunto de bill\u00f3ns de microorganismos que habitan o corpo humano e que infl\u00faen en diversos aspectos, como o metabolismo, a inmunidade e a resposta aos tratamentos m\u00e9dicos. O desaxuste na composici\u00f3n deste ecosistema microbiano, co\u00f1ecido como disbiose, vinculouse con enfermidades tan variadas como a periodontite, trastornos inflamatorios intestinais, obesidade, trastornos mentais e mesmo certos tipos de cancro.<\/p>\n<p>Neste contexto emerxe como unha ferramenta clave a metaxen\u00f3mica cl\u00ednica, que foi tratada na tese doutoral con menci\u00f3n internacional da investigadora Lara Mar\u00eda V\u00e1zquez Gonz\u00e1lez, do grupo Ciencias Odontol\u00f3xicas (OSRG) do IDIS, investigaci\u00f3n que se atopa nas li\u00f1as propostas pola C\u00e1tedra USC-Plexus de IA aplicada \u00e1 Medicina Personalizada de Precisi\u00f3n (CAMELIA). O traballo co dirix\u00edrono as investigadoras do grupo Ciencias Odontol\u00f3xicas do IDIS Mar\u00eda Jos\u00e9 Carreira Nouche e Inmaculada Tom\u00e1s Carmona, e contou coa colaboraci\u00f3n do persoal investigador do OSRG Carlos Balsa Castro e Alba Regueira Iglesias.<\/p>\n<p><strong>Avances en metaxen\u00f3mica<\/strong><\/p>\n<p>A trav\u00e9s das tecnolox\u00edas \u00f3micas avanzadas como a secuenciaci\u00f3n masiva (NGS) pode obterse informaci\u00f3n detallada sobre a diversidade e a funci\u00f3n destes microorganismos. A an\u00e1lise do xen 16S rRNA, o m\u00e9todo m\u00e1is empregado actualmente para identificar bacterias e arqueas, converteuse en pedra angular deste campo, mais a\u00ednda existen desaf\u00edos para garantir que os datos obtidos sexan precisos e clinicamente relevantes.<\/p>\n<p>Un dos avances m\u00e1s importantes da investigaci\u00f3n de Lara V\u00e1zquez foi a creaci\u00f3n dun procedemento para avaliar a cobertura de primers, secuencias cortas de ADN que se empregan na amplicaci\u00f3n de rexi\u00f3ns espec\u00edcas do xen 16S rRNA durante a secuenciaci\u00f3n. A cobertura adecuada destes primers \u00e9 esencial, xa que determina que grupos microbianos poden detectarse nunha mostra. As\u00ed, descubriuse que os m\u00e1is comunmente utilizados na literatura non eran os m\u00e1is efectivos para analizar a microbiota oral, un achado que poder\u00eda ter implicaci\u00f3ns importantes para a diagnose e tratamento de enfermidades orais.<\/p>\n<p>Outro aspecto clave da tese foi a construci\u00f3n dunha base de datos curada sobre a cantidade de copias do xen 16S rRNA nos xenomas de bacterias e arqueas. Este xen, que non se atopa nunha \u00fanica copia sen\u00f3n en varias dentro dun mesmo xenoma, pode influ\u00edr na precisi\u00f3n das an\u00e1lises cuantitativas.<\/p>\n<p>Ao ter acceso a esta informaci\u00f3n, o persoal cient\u00edco pode corrixir as estimaci\u00f3ns de abundancia relativa dos microorganismos, mellorando a fiabilidade dos estudos e optimizando as diagnoses cl\u00ednicas. Esta base de datos tam\u00e9n resulta \u00fatil para o dese\u00f1o de primers espec\u00edcos, especialmente no contexto do microbioma oral.<\/p>\n<p>Finalmente, desenvolveuse un pipeline de clasicaci\u00f3n fenot\u00edpica que, a partir de t\u00e1boas de abundancia de xenes microbianos, permite realizar diagnoses precisas de enfermidades polimicrobianas asociadas a disbiose, como a periodontite e a enfermidade inflamatoria intestinal. Este sistema demostrou ser estatisticamente s\u00f3lido e bioloxicamente informado, tendo en conta a complexidade dos datos microbianos. O rendemento desta ferramenta supera en precisi\u00f3n outros enfoques previos, abrindo novas posibilidades para a diagnose de diversas patolox\u00edas.<\/p>\n<p>A\u00ednda que o estudo se centrou no microbioma oral, as ferramentas desenvolvidas poden ser aplicadas a calquera tipo de microbioma, o que ampl\u00eda enormemente o seu potencial na medicina personalizada. Os resultados da investigaci\u00f3n public\u00e1ronse en prestixiosas revistas cient\u00edcas, como Microbiome, BMC Bioinformatics, Scientic Data, Microbiology Spectrum e Frontiers in Cellular and Infection Microbiology.<\/p>\n<p>Este avance bioinform\u00e1tico non s\u00f3 promete mellorar a comprensi\u00f3n do microbioma humano, sen\u00f3n que tam\u00e9n poder\u00eda transformar a maneira en que se diagnostica e trata unha ampla gama de enfermidades, acheg\u00e1ndonos un paso m\u00e1is a unha medicina verdadeiramente personalizada.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lara V\u00e1zquez Gonz\u00e1lez deu un paso importante na mellora da metaxen\u00f3mica cl\u00ednica coa s\u00faa tese de doutoramento, enmarcada na C\u00e1tedra USC-Plexus de IA aplicada \u00e1 Medicina Personalizada de Precisi\u00f3n.<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":40829,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[175,501,531],"tags":[],"class_list":["post-40824","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-noticias-gl","category-carrusel-de-portada-gl","category-carrusel-en-galego-gl"],"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40824","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40824"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40824\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40830,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40824\/revisions\/40830"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40829"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40824"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40824"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40824"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}