{"id":47986,"date":"2026-06-10T11:33:39","date_gmt":"2026-06-10T09:33:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.idisantiago.es\/o-grupo-xenetica-psiquiatrica-do-idis-descobre-patrons-xeneticos-compartidos-e-diferenciais-entre-trastornos-mentais-mediante-unha-abordaxe-estatistica-novidosa-en-psiquiatria\/"},"modified":"2026-06-10T11:33:39","modified_gmt":"2026-06-10T09:33:39","slug":"o-grupo-xenetica-psiquiatrica-do-idis-descobre-patrons-xeneticos-compartidos-e-diferenciais-entre-trastornos-mentais-mediante-unha-abordaxe-estatistica-novidosa-en-psiquiatria","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/o-grupo-xenetica-psiquiatrica-do-idis-descobre-patrons-xeneticos-compartidos-e-diferenciais-entre-trastornos-mentais-mediante-unha-abordaxe-estatistica-novidosa-en-psiquiatria\/","title":{"rendered":"O grupo Xen\u00e9tica Psiqui\u00e1trica do IDIS descobre patr\u00f3ns xen\u00e9ticos compartidos e diferenciais entre trastornos mentais mediante unha abordaxe estat\u00edstica novidosa en psiquiatr\u00eda"},"content":{"rendered":"

Santiago de Compostela, 9 de xu\u00f1o de 2026.<\/strong>– O grupo Xen\u00e9tica Psiqui\u00e1trica do IDIS acaba de publicar un artigo na prestixiosa General Psychiatry, revista do primeiro decil de factor de impacto na \u00e1rea de psiquiatr\u00eda. As\u00ednano os investigadores Fernando Facal, Ana M. P\u00e9rez Guti\u00e9rrez e Javier Costas, este \u00faltimo investigador l\u00edder do grupo. <\/p>\n

Tr\u00e1tase dun traballo novidoso, no que se aplica, por primeira vez, un m\u00e9todo matem\u00e1tico baseado na descomposici\u00f3n en valores singulares (SVD) a partir dos datos dos maiores estudos xen\u00f3micos dispo\u00f1ibles para trastornos psiqui\u00e1tricos. O estudo analiza a base xen\u00e9tica compartida de oito trastornos psiqui\u00e1tricos (depresi\u00f3n, esquizofrenia, trastorno bipolar, trastorno por tensi\u00f3n postraum\u00e1tica, TDAH, autismo, anorexia nerviosa e dependencia de cannabis) para identificar dimensi\u00f3ns xen\u00e9ticas ocultas que expliquen por que comparten parte do seu risco. \u201cO fin \u00faltimo \u00e9 desenvolver novas ferramentas que permitan medir este risco latente a nivel individual\u201d, destaca Fernando Facal Molina. <\/p>\n

Desde o punto de vista xen\u00e9tico, a relaci\u00f3n xerarquizada entre trastornos adoita estudarse empregando un m\u00e9todo estat\u00edstico espec\u00edfico, genomic Structural Equation Modelling (gSEM). Este m\u00e9todo precisa de hip\u00f3teses previas sobre a estrutura da psicopatolox\u00eda. \u201cNo noso traballo tratamos de analizar a estrutura da psicopatolox\u00eda dende unha perspectiva distinta, empregando un m\u00e9todo estat\u00edstico guiado polos datos, que xera hip\u00f3teses en funci\u00f3n da estrutura dos datos no canto de basearse nunha hip\u00f3tese previa. Polo tanto, \u00e9 un m\u00e9todo complementario a gSEM\u201d, explica Javier Costas. <\/p>\n

Facal Molina destaca tam\u00e9n esta nova abordaxe: \u201dA diferenza doutros enfoques, que parten de hip\u00f3teses previas sobre como se relacionan os trastornos, o m\u00e9todo utilizado neste traballo \u00e9 completamente guiado polos datos e permite descubrir patr\u00f3ns xen\u00e9ticos compartidos e diferenciais dunha forma m\u00e1is obxectiva\u201d.<\/p>\n

\u201dEste traballo tam\u00e9n axuda a comprender a estrutura xerarquizada da psicopatolox\u00eda, relacionada coa presenza de distintos trastornos nunha mesma persoa\u201d, destaca Javier Costas.<\/p>\n

Ademais, o traballo ten un enfoque translacional, xa que se estimaron riscos xen\u00e9ticos baseados nestas dimensi\u00f3ns xen\u00e9ticas latentes nunha cohorte independente de orixe finlandesa. \u201cEste tipo de estimas de risco xen\u00e9tico baseadas en compo\u00f1entes latentes son unha \u00e1rea emerxente de estudo, mostrando ter propiedades distintas das estimas de risco polix\u00e9nicas cl\u00e1sicas, baseadas en diagn\u00f3sticos illados\u201d, sinala a doutora Ana P\u00e9rez
Guti\u00e9rrez. <\/p>\n

Con esta nova an\u00e1lise, o principal compo\u00f1ente xen\u00e9tico latente identificado corresp\u00f3ndese cunha vulnerabilidade xen\u00e9tica xeral a desenvolver trastornos mentais. Representa unha dimensi\u00f3n poboacional relacionada cunha tendencia xeral a reaccionar impulsivamente a estados emocionais negativos (neuroticismo). \u201cEn casos extremos e presenza de condicionantes psicosociais adversos pode desencadear a aparici\u00f3n dun trastorno psiqui\u00e1trico\u201d, explican os autores. Outros compo\u00f1entes diferencian grupos de trastornos ou axudan a distinguir entre diagn\u00f3sticos clinicamente pr\u00f3ximos, como a esquizofrenia e o trastorno bipolar, ou a depresi\u00f3n e o trastorno por tensi\u00f3n postraum\u00e1tica. <\/p>\n

Estes achados son relevantes porque suxiren que ferramentas baseadas nun enfoque similar poder\u00edan axudar no futuro ao diagn\u00f3stico diferencial de trastornos que, con frecuencia, se confunden nas fases iniciais. \u201cO principal beneficio potencial para cl\u00ednicos e pacientes \u00e9 avanzar cara a unha psiquiatr\u00eda m\u00e1is personalizada, na que as decisi\u00f3ns diagn\u00f3sticas e terap\u00e9uticas poidan adaptarse mellor \u00e1s caracter\u00edsticas de cada persoa. A\u00ednda que estas aplicaci\u00f3ns a\u00ednda requiren validaci\u00f3n en estudos futuros, os nosos resultados mostran unha v\u00eda prometedora para achegar a xen\u00e9tica \u00e1 pr\u00e1ctica cl\u00ednica en psiquiatr\u00eda\u201d, indica o persoal investigador. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Este m\u00e9todo, guiado polos datos, poder\u00e1 axudar a mellorar a identificaci\u00f3n en etapas iniciais dunha forma m\u00e1is obxectiva e a comprender a presenza de distintos trastornos nunha mesma persoa<\/p>\n

O principal beneficio potencial para cl\u00ednicos e pacientes \u00e9 avanzar cara a unha psiquiatr\u00eda m\u00e1is personalizada, na que as decisi\u00f3ns diagn\u00f3sticas e terap\u00e9uticas poidan adaptarse mellor \u00e1s caracter\u00edsticas de cada persoa<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":47980,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[175,501],"tags":[],"class_list":["post-47986","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-noticias-gl","category-carrusel-de-portada-gl"],"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47986","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=47986"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47986\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/47980"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=47986"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=47986"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=47986"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}