{"id":48841,"date":"2026-07-20T12:49:34","date_gmt":"2026-07-20T10:49:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.idisantiago.es\/?p=48841"},"modified":"2026-07-21T13:03:50","modified_gmt":"2026-07-21T11:03:50","slug":"arrinca-o-primeiro-estudo-espanol-para-predicir-risco-personalizado-de-cancro-de-mama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/arrinca-o-primeiro-estudo-espanol-para-predicir-risco-personalizado-de-cancro-de-mama\/","title":{"rendered":"Arrinca o primeiro estudo espa\u00f1ol para predicir risco personalizado de cancro de mama"},"content":{"rendered":"

O proxecto MamoRisk validar\u00e1 en Espa\u00f1a un novo modelo estat\u00edstico que pred\u00ed o risco de cada muller de desenvolver cancro de mama segundo factores de risco non xen\u00e9ticos, xen\u00e9ticos e mamogr\u00e1ficos, mediante a combinaci\u00f3n de lectura radiol\u00f3xica e intelixencia artificial.<\/strong><\/p>\n

MamoRisk solicitar\u00e1 datos de 10.000 mulleres, seleccionadas aleatoriamente entre participantes nos programas de cribado de 14 comunidades aut\u00f3nomas. Este mes empeza en Galicia.<\/strong><\/p>\n

O proxecto est\u00e1 liderado polo Instituto de Investigaci\u00f3n Sanitaria de Santiago de Compostela (IDIS), cunha direcci\u00f3n cient\u00edfica compartida co Centro Nacional de Investigaci\u00f3ns Oncol\u00f3xicas (CNIO) e o Instituto de Investigaci\u00f3n Sanitaria Galicia Sur (IISGS), nun modelo de colaboraci\u00f3n institucional.<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong>MamoRisk enm\u00e1rcase na<\/strong> convocatoria de Medicina Personalizada de Precisi\u00f3n do Instituto de Sa\u00fade Carlos III (ISCIII), proxecto PMP24<\/strong>\/00020 financiado con 1.2 M\u20ac<\/strong> pola Uni\u00f3n Europea, Mecanismo de Recuperaci\u00f3n e Resiliencia NextGeneration<\/strong>\/<\/p>\n

Santiago de Compostela, 20 de xullo de 2026.<\/strong>– As mamograf\u00edas que o Sistema Nacional de Sa\u00fade ofrece hoxe en d\u00eda \u00e1s mulleres, segundo a s\u00faa idade e antecedentes familiares, seguen sendo a mellor maneira de detectar precozmente un cancro de mama. Pero ens\u00e1ianse xa m\u00e9todos m\u00e1is precisos, como un modelo estat\u00edstico que pred\u00ed o risco de cada muller en funci\u00f3n do seu estilo de vida, a s\u00faa xen\u00e9tica, e as s\u00faas caracter\u00edsticas mamogr\u00e1ficas.<\/p>\n

O obxectivo do proxecto MamoRisk \u00e9 asegurarse de que o novo modelo funciona, comprobando as s\u00faas predici\u00f3ns. \u00c9 un paso imprescindible si asp\u00edrase a usar o modelo nos programas de cribado poboacional de cancro de mama.<\/p>\n

\u201cO uso do modelo de risco, tras o seu validaci\u00f3n co estudo MamoRisk, poder\u00eda mellorar substancialmente a detecci\u00f3n precoz do cancro de mama\u201d, sinalan a\u00a0 investigadora principal a Dra. Manuela Gago,<\/strong> do Instituto de Investigaci\u00f3n Sanitaria de Santiago (IDIS)<\/a>, e o coordinador xeral Dr. Jos\u00e9 Esteban Castelao,<\/strong> do Instituto de Investigaci\u00f3n Sanitaria Galicia Sur.<\/a> Xunto con eles encabezan este proxecto a Dra. Anna Gonz\u00e1lez<\/strong>–Neira<\/strong> e Guillermo Pita<\/strong>, do Centro Nacional de Investigaci\u00f3ns Oncol\u00f3xicas (CNIO)<\/a>.<\/p>\n

\u201cO proxecto proporciona o equivalente a \u2018unha calculadora\u2019 onde se introducen os factores de risco de cada muller e se obt\u00e9n unha clasificaci\u00f3n de risco baixo, intermedio e alto, a dous e cinco anos vista\u201d, sinalan.<\/p>\n

O Ministerio de Ciencia, Innovaci\u00f3n e Universidades (MICIU) financia este proxecto con 1,2 mill\u00f3ns de euros procedentes de fondos do PERTE para a Sa\u00fade de Vangarda (Plan de Recuperaci\u00f3n, Transformaci\u00f3n e Resiliencia) e NextGenerationEU, a trav\u00e9s da convocatoria de Medicina Personalizada de Precisi\u00f3n do Instituto de Sa\u00fade Carlos III (ISCIII). A implicaci\u00f3n do MICIU vai m\u00e1is al\u00f3 do financiamento, xa que as d\u00faas entidades que desenvolven o estudo te\u00f1en relaci\u00f3n co Instituto de Sa\u00fade Carlos III: o CNIO \u00e9 unha Fundaci\u00f3n adscrita ao Instituto e o IDIS \u00e9 un dos 36 Institutos de Investigaci\u00f3n Sanitaria (IIS) que o ISCIII ten acreditados por toda Espa\u00f1a.<\/p>\n

\u00a0<\/em>10.000 mulleres en 14 comunidades aut\u00f3nomas, empezando por Galicia<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong>O proxecto MamoRISK acaba de comezar en Galicia, en estreita colaboraci\u00f3n coa Conseller\u00eda de Sanidade – Direcci\u00f3n Xeral de Sa\u00fade P\u00fablica, liderada pola s\u00faa directora, Carmen Dur\u00e1n Parrondo, e coa participaci\u00f3n de \u00c1ngel G\u00f3mez Amor\u00edn, Ana Marina Tarrazo e Montserrat Corujo, do Servizo de Detecci\u00f3n Precoz de Enfermidades. Nesta primeira fase, mulleres diagnosticadas de cancro de mama e mulleres sas comezaron a recibir unha invitaci\u00f3n para participar no estudo. Ademais de Galicia, participan tam\u00e9n as comunidades aut\u00f3nomas de Madrid, Cantabria, Castela-A Mancha, Murcia, Estremadura, Asturias, Castela e Le\u00f3n, Andaluc\u00eda, Arag\u00f3n, Catalu\u00f1a, A Rioxa, Comunidade Valenciana e Canarias.<\/p>\n

En total convidarase a 4.000 mulleres diagnosticadas con cancro de mama e a 6.000 sas, seleccionadas de forma aleatoria entre mulleres cun seguimento de polo menos seis anos dentro dos programas de detecci\u00f3n precoz de cancro de mama das 14 CC.AA. Cos seus datos cl\u00ednicos e epidemiol\u00f3xicos e a s\u00faa informaci\u00f3n xen\u00e9tica (obtida dunha mostra de saliva), aplicar\u00e1selles o modelo e cotexarase a s\u00faa predici\u00f3n coa realidade.<\/p>\n

MamoRisk comeza coa recollida de datos cl\u00ednico-epidemiol\u00f3xicos e mostras; segue coa an\u00e1lise xen\u00e9tica e de imaxes utilizando intelixencia artificial (IA); e culmina coa avaliaci\u00f3n da eficacia do modelo.<\/p>\n

Se o modelo de predici\u00f3n de risco efectivamente funciona, e empeza a usarse nos programas de cribado, as mulleres con m\u00e1is probabilidade de desenvolver cancro ser\u00e1n candidatas a recibir un seguimento moito m\u00e1is intenso. O obxectivo \u00e9 detectar antes o cancro ou, si \u00e9 posible, aplicar medidas preventivas dirixidas.<\/p>\n

Cribado Multifactorial: integraci\u00f3n de factores xen\u00e9ticos, non xen\u00e9ticos e mamogr\u00e1ficos<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong>O algoritmo BOADICEA (Breast and Ovarian Analysis of Disease Incidence and Carrier Estimation Algorithm) combina informaci\u00f3n xen\u00e9tica, familiar e cl\u00ednico-epidemiol\u00f3xica para estimar probabilidades individuais de desenvolver cancro de mama e ovario. \u00c9 o resultado de d\u00e9cadas de investigaci\u00f3n, que achegou moita informaci\u00f3n sobre que infl\u00fae no risco de desenvolver cancro de mama.<\/p>\n

En concreto, identific\u00e1ronse centenares de variantes xen\u00e9ticas asociadas a un maior risco, entre elas as localizadas nos xenes BRCA1 e BRCA2, que confiren alto risco; outras de risco moderado e algunhas de menor impacto, a\u00ednda que presentes nunha porcentaxe ampla de poboaci\u00f3n.<\/p>\n

Factores non xen\u00e9ticos: h\u00e1bitos saudables<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong>Un estilo de vida con baixo consumo de alcol, actividade f\u00edsica e que evite a obesidade posmenop\u00e1usica tam\u00e9n \u00e9 importante, at\u00e9 o punto de que se asociou cunha reduci\u00f3n do 20\u00a0% no risco de cancro de mama.<\/p>\n

\u201cA mamograf\u00eda \u00e9 unha ferramenta fundamental, pero os programas de cribado baseados s\u00f3 nesta proba poden mellorarse. Aplicar o modelo permitir\u00e1 ofrecer \u00e1s mulleres con alto risco un seguimento m\u00e1is personalizado e diagnosticar a enfermidade nas s\u00faas fases iniciais, o que aumentar\u00e1 a porcentaxe de tumores identificados en estadios temper\u00e1ns, algo fundamental para aumentar a s\u00faa curaci\u00f3n\u201d, sinala a doutora Manuela Gago.<\/p>\n

Como investigadora principal do proxecto, a doutora Manuela Gago, do IDIS, \u00e9 responsable do dese\u00f1o cient\u00edfico do estudo e da coordinaci\u00f3n da selecci\u00f3n e o recrutamento das participantes, as\u00ed como da recollida de mostras e datos cl\u00ednicos e epidemiol\u00f3xicos. No CNIO, a doutora Anna Gonz\u00e1lez-Neira e Guillermo Pita lideran o estudo xen\u00e9tico das participantes mediante t\u00e9cnicas de secuenciaci\u00f3n masiva, as\u00ed como a estimaci\u00f3n do seu risco xen\u00e9tico individual de desenvolver cancro de mama. Pola s\u00faa banda, o doutor Jos\u00e9 Esteban Castelao, do IISGS, coordina o desenvolvemento operativo do estudo, a integraci\u00f3n dos equipos das 14 comunidades aut\u00f3nomas participantes e os estudos de intelixencia artificial aplicados \u00e1s miles de mamograf\u00edas recompiladas. Finalmente, todos os equipos integrar\u00e1n os datos cl\u00ednicos, epidemiol\u00f3xicos, xen\u00e9ticos e mamogr\u00e1ficos para elaborar o mapa final do estudo, inclu\u00edndo an\u00e1lise de custo-efectividade.<\/p>\n

No plano internacional, destaca a colaboraci\u00f3n do catedr\u00e1tico de Predici\u00f3n de Risco de Cancro da Universidade de Cambridge Antonis Antoniou.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O proxecto MamoRisk validar\u00e1 en Espa\u00f1a un novo modelo estat\u00edstico que pred\u00ed o risco de cada muller de desenvolver cancro de mama segundo factores de risco non xen\u00e9ticos, xen\u00e9ticos e mamogr\u00e1ficos, mediante a combinaci\u00f3n de lectura radiol\u00f3xica e intelixencia artificial.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":48844,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[175,501],"tags":[],"class_list":["post-48841","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-noticias-gl","category-carrusel-de-portada-gl"],"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48841","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48841"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48841\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48876,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48841\/revisions\/48876"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48844"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48841"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=48841"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=48841"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}