{"id":49662,"date":"2026-09-09T14:01:43","date_gmt":"2026-09-09T12:01:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.idisantiago.es\/?p=49662"},"modified":"2026-09-10T09:18:09","modified_gmt":"2026-09-10T07:18:09","slug":"investigadores-do-idis-identifican-no-calostro-bovino-moleculas-con-potencial-terapeutico-en-cancro","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/investigadores-do-idis-identifican-no-calostro-bovino-moleculas-con-potencial-terapeutico-en-cancro\/","title":{"rendered":"Investigadores do IDIS identifican no calostro bovino mol\u00e9culas con potencial terap\u00e9utico en cancro"},"content":{"rendered":"

O estudo, impulsado a partir dunha iniciativa xurdida do rural galego, mostra que as ves\u00edculas extracelulares presentes no calostro frean de forma reversible a proliferaci\u00f3n de c\u00e9lulas de cancro gastrointestinal e aumentan a s\u00faa sensibilidade \u00e1 quimioterapia<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Santiago de Compostela, 9 de setembro de 2026.<\/strong>– Unha iniciativa nada no rural galego e trasladada ao laboratorio permitiu descubrir novas propiedades das ves\u00edculas extracelulares presentes no calostro bovino. Investigadores do grupo Oncomet do Instituto de Investigaci\u00f3n Sanitaria de Santiago de Compostela (IDIS), en colaboraci\u00f3n co servizo de Prote\u00f3mica e o grupo de Investigaci\u00f3n Translacional en Enfermidades do Aparello Dixestivo, acaban de publicar en Journal of Extracellular Vesicles<\/em> un estudo que revela o potencial destas ves\u00edculas para modular o comportamento de c\u00e9lulas tumorais gastrointestinais.<\/p>\n

A orixe do traballo constit\u00fae ademais un exemplo de como a sociedade pode participar activamente na xeraci\u00f3n de novas preguntas cient\u00edficas. A investigaci\u00f3n xurdiu da iniciativa de Isolina Ra\u00f1a, de Granxa Ra\u00f1a S.C.; Teresa Antelo, de Granxa Devesa Langueir\u00f3n; e Br\u00edgida Hermida, de Xearte Brigitte, quen trasladaron aos investigadores o seu interese por explorar cientificamente as posibles propiedades do calostro bovino. A s\u00faa proposta deu lugar a unha colaboraci\u00f3n entre a experiencia e a investigaci\u00f3n biom\u00e9dica desenvolvida no IDIS.<\/p>\n

O calostro bovino, o primeiro leite producido tras o parto, \u00e9 especialmente rico en ves\u00edculas extracelulares (VE), pequenas estruturas liberadas polas c\u00e9lulas que transportan prote\u00ednas e outras mol\u00e9culas implicadas en procesos como a regulaci\u00f3n inmunitaria, o desenvolvemento e a sinalizaci\u00f3n celular. Estudos anteriores suxeriran que algunhas destas ves\u00edculas poder\u00edan exercer efectos bioactivos, pero os seus mecanismos de acci\u00f3n sobre c\u00e9lulas tumorais seguen sendo pouco co\u00f1ecidos.<\/p>\n

\u201cNeste traballo demostramos que as ves\u00edculas extracelulares derivadas do calostro (Col-EVs, polas s\u00faas siglas en ingl\u00e9s) exercen efectos antiproliferativos en modelos de cancro gastrointestinal\u201d, explica Claudia Huesa, primeira autora do estudo e investigadora predoutoral do grupo Oncomet. \u201cO efecto \u00e9 reversible e, ademais, potencia a acci\u00f3n de axentes quimioter\u00e1picos utilizados habitualmente na cl\u00ednica\u201d.<\/p>\n

O estudo mostra que estas ves\u00edculas inducen un estado de bloqueo do crecemento en li\u00f1as celulares de cancro colorrectal e pancre\u00e1tico, as\u00ed como en organoides derivados de pacientes con adenocarcinoma pancre\u00e1tico. \u201cAs c\u00e9lulas deixan de proliferar, reorganizan a s\u00faa cromatina, alteran o citoesqueleto e modifican a s\u00faa adhesi\u00f3n, pero sen activar a apoptose ou morte celular programada\u201d, sinala Huesa.<\/p>\n

Cando as ves\u00edculas se retiran do medio de cultivo, as c\u00e9lulas recuperan en gran medida a s\u00faa capacidade proliferativa e a s\u00faa arquitectura nuclear. Ademais, parte dos cambios observados poden reverterse mediante un inhibidor xa aprobado para uso cl\u00ednico, o que apoia a participaci\u00f3n de mecanismos de remodelaci\u00f3n epixen\u00e9tica. Os investigadores comprobaron tam\u00e9n que as c\u00e9lulas tratadas con Col-EVs se volv\u00edan m\u00e1is sensibles ao 5-fluorouracilo, un quimioter\u00e1pico de uso habitual. Estes resultados apuntan a que as ves\u00edculas poder\u00edan estudarse no futuro como moduladores ou adxuvantes doutros tratamentos, m\u00e1is que como axentes directamente citot\u00f3xicos.<\/p>\n

Para Jorge Barbaz\u00e1n, investigador principal do estudo, os resultados abren unha nova v\u00eda de investigaci\u00f3n: \u201cOs nosos achados mostran que as ves\u00edculas derivadas do calostro poden frear de maneira reversible a proliferaci\u00f3n das c\u00e9lulas tumorais mediante cambios na s\u00faa arquitectura nuclear e transcricional. Isto abre a posibilidade de estudar estas ves\u00edculas de orixe natural e biocompatible como unha ferramenta para modular o comportamento tumoral e a resposta aos tratamentos convencionais\u201d.<\/p>\n

Da sociedade ao laboratorio, e do laboratorio a novas preguntas<\/strong><\/p>\n

M\u00e1is al\u00f3 dos resultados experimentais, os investigadores destacan o modelo de participaci\u00f3n social que deu orixe ao proxecto. Neste caso, a investigaci\u00f3n non partiu exclusivamente dunha pregunta exposta dentro do laboratorio, sen\u00f3n dunha inquietude procedente de persoas vinculadas ao sector rural, gandeiro e empresarial, que atoparon no IDIS unha contorna na que someter esa idea ao m\u00e9todo cient\u00edfico.<\/p>\n

\u201cA ciencia tam\u00e9n pode avanzar cando escoita as preguntas que xorden f\u00f3ra dos centros de investigaci\u00f3n. A iniciativa e o pulo destas mulleres do rural lev\u00e1ronnos a estudar unha cuesti\u00f3n que probablemente non teriamos abordado doutro xeito\u201d, destaca Barbaz\u00e1n. \u201c\u00c9 un bo exemplo de como o di\u00e1logo entre a sociedade e os investigadores pode xerar novas li\u00f1as de co\u00f1ecemento\u201d.<\/p>\n

Ese intercambio xa est\u00e1 dando lugar a novas preguntas. A partir da iniciativa inicial, o equipo comezou a explorar o posible impacto do calostro en afecci\u00f3ns bucais asociadas \u00e1 radioquimioterapia, ampliando as\u00ed unha li\u00f1a de investigaci\u00f3n que naceu da interacci\u00f3n directa entre cidadan\u00eda e comunidade cient\u00edfica.<\/p>\n

Os investigadores subli\u00f1an que os resultados publicados son precl\u00ednicos e non demostran a\u00ednda un beneficio terap\u00e9utico en pacientes, pero si proporcionan unha base cient\u00edfica para continuar investigando as propiedades destas ves\u00edculas de orixe alimentaria, cuxa estabilidade no tracto dixestivo xa fora descrita previamente.<\/p>\n

Deste xeito, un recurso estreitamente ligado ao sector primario e ao rural conv\u00e9rtese no punto de partida dunha investigaci\u00f3n biom\u00e9dica en cancro, mostrando o potencial de achegar a ciencia \u00e1 sociedade non s\u00f3 para comunicar os seus resultados, sen\u00f3n tam\u00e9n para incorporar a cidadan\u00eda no propio proceso de xeraci\u00f3n de co\u00f1ecemento.<\/p>\n

\"De

De esquerda a dereita: Manuel Rodr\u00edguez, Susana Bravo, Y\u00e9ssica Dom\u00ednguez, Isolina Ran\u0303a, Rafael L\u00f3pez, Br\u00edgida Hermida, Jorge Barbaz\u00e1n, Claudia Huesa e Miguel Abal<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O estudo, impulsado a partir dunha iniciativa xurdida do rural galego, mostra que as ves\u00edculas extracelulares presentes no calostro frean de forma reversible a proliferaci\u00f3n de c\u00e9lulas de cancro gastrointestinal e aumentan a s\u00faa sensibilidade \u00e1 quimioterapia<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":49665,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[175,501,531],"tags":[],"class_list":["post-49662","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-noticias-gl","category-carrusel-de-portada-gl","category-carrusel-en-galego-gl"],"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49662","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49662"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49662\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49670,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49662\/revisions\/49670"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/49665"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49662"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=49662"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=49662"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}