{"id":50248,"date":"2026-10-08T13:35:08","date_gmt":"2026-10-08T11:35:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.idisantiago.es\/?p=50248"},"modified":"2026-10-13T13:36:27","modified_gmt":"2026-10-13T11:36:27","slug":"un-proxecto-do-idis-para-mellorar-a-deteccion-da-deterioracion-cognitiva-mediante-analise-de-sangue-e-finalista-dos-xi-premios-fundacion-domusvi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/un-proxecto-do-idis-para-mellorar-a-deteccion-da-deterioracion-cognitiva-mediante-analise-de-sangue-e-finalista-dos-xi-premios-fundacion-domusvi\/","title":{"rendered":"Un proxecto do IDIS para mellorar a detecci\u00f3n da deterioraci\u00f3n cognitiva mediante an\u00e1lise de sangue \u00e9 finalista dos XI Premios Fundaci\u00f3n DomusVi"},"content":{"rendered":"

A investigaci\u00f3n desenvolvida polo grupo ITEN do IDIS, en colaboraci\u00f3n con oito residencias DomusVi de Galicia, estuda novos biomarcadores sangu\u00edneos para avanzar cara a unha detecci\u00f3n m\u00e1is temper\u00e1 e un seguimento personalizado da deterioraci\u00f3n cognitiva e as demencias<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Santiago de Compostela, 8 de outubro de 2026.<\/strong>– O proxecto \u201cBiomarcadores sangu\u00edneos e sinalizaci\u00f3n IGF para a detecci\u00f3n precoz e seguimento lonxitudinal da deterioraci\u00f3n cognitiva e a demencia\u201d, enmarcado no proxecto de investigaci\u00f3n COGNISANCE, foi seleccionado como finalista na categor\u00eda de Investigaci\u00f3n sociosanitaria dos XI Premios da Fundaci\u00f3n DomusVi.<\/p>\n

A investigaci\u00f3n est\u00e1 liderada por Roberto C. Ag\u00eds Balboa, col\u00edder do grupo de Investigaci\u00f3n Translacional en Enfermidades Neurol\u00f3xicas (ITEN) do Instituto de Investigaci\u00f3n Sanitaria de Santiago de Compostela (IDIS), e conta coa participaci\u00f3n de Jos\u00e9 Mar\u00eda Prieto Gonz\u00e1lez, l\u00edder do grupo ITEN e xefe do Servizo de Neurolox\u00eda do CHUS; os investigadores predoctorais Mar\u00eda de los \u00c1ngeles Fern\u00e1ndez Ceballos e Vicente Piorno Lagos; o investigador posdoutoral Carlos Fern\u00e1ndez Pereira; e a t\u00e9cnica de laboratorio Lara Vidal Nogueira.<\/p>\n

Roberto C. Ag\u00eds Balboa asegura que este reco\u00f1ecemento \u201csup\u00f3n un importante est\u00edmulo para todo o equipo e pon en valor a colaboraci\u00f3n entre o IDIS e DomusVi. O noso obxectivo \u00e9 avanzar cara a ferramentas que permitan detectar e seguir a deterioraci\u00f3n cognitiva de forma m\u00e1is sinxela, accesible e personalizada. Pero, sobre todo, queremos agradecer a implicaci\u00f3n dos profesionais das residencias e a xenerosidade das persoas maiores que participaron no estudo, porque sen a s\u00faa cooperaci\u00f3n esta investigaci\u00f3n non ser\u00eda posible\u201d.<\/p>\n

O proxecto desenv\u00f3lvese en estreita colaboraci\u00f3n con profesionais de oito residencias DomusVi de Galicia, inclu\u00edndo persoal m\u00e9dico, de neurolox\u00eda, enfermar\u00eda e administraci\u00f3n e ten como principal obxectivo identificar biomarcadores presentes no sangue que permitan mellorar a detecci\u00f3n precoz, a caracterizaci\u00f3n biol\u00f3xica e o seguimento da deterioraci\u00f3n cognitiva e as demencias, inclu\u00edda a enfermidade de Alzheimer.<\/p>\n

Para iso, o persoal investigador traballa cunha cohorte de 156 participantes, distribu\u00eddos en tres grupos: 53 persoas sen deterioraci\u00f3n cognitiva, 47 con deterioraci\u00f3n cognitiva leve e 56 con demencia. Todas foron avaliadas ao comezo do estudo e despois dun ano, o que permite investigar como evolucionan os biomarcadores sangu\u00edneos e a s\u00faa relaci\u00f3n cos cambios cognitivos.<\/p>\n

Unha investigaci\u00f3n en fase moi avanzada, con resultados prometedores<\/strong><\/p>\n

O proxecto at\u00f3pase actualmente nunha fase moi avanzada. Completouse o recrutamento de participantes, a recollida de mostras biol\u00f3xicas e as avaliaci\u00f3ns cl\u00ednicas correspondentes aos dous momentos de seguimento.<\/p>\n

As\u00ed mesmo, complet\u00e1ronse as determinaci\u00f3ns dos principais biomarcadores sangu\u00edneos mediante a tecnolox\u00eda ultrasensible SIMOA HD-X, obt\u00e9ndose resultados de grande interese cient\u00edfico que est\u00e1n a ser analizados e preparados para a s\u00faa publicaci\u00f3n en revistas especializadas.<\/p>\n

Paralelamente, completouse a secuenciaci\u00f3n de microARN (miARN), pequenas mol\u00e9culas que participan na regulaci\u00f3n da expresi\u00f3n x\u00e9nica e que poder\u00edan achegar informaci\u00f3n complementaria sobre os mecanismos implicados na deterioraci\u00f3n cognitiva. Actualmente, os investigadores traballan na an\u00e1lise bioinform\u00e1tica destes datos, cuxos resultados dar\u00e1n lugar a novas publicaci\u00f3ns cient\u00edficas.<\/p>\n

O estudo tam\u00e9n avanzou na investigaci\u00f3n do eixo IGF\/IGFBP, relacionado con procesos de envellecemento cerebral e neurodexeneraci\u00f3n, a\u00ednda que esta parte do proxecto contin\u00faa en desenvolvemento.<\/p>\n

Unha alternativa menos invasiva para estudar os cambios do cerebro<\/strong><\/p>\n

Un dos aspectos m\u00e1is innovadores do proxecto \u00e9 a combinaci\u00f3n de diferentes aproximaci\u00f3ns moleculares a partir dunha mostra de sangue. Mediante a tecnolox\u00eda ultrasensible SIMOA (Single Molecule Array), dispo\u00f1ible no IDIS, \u00e9 posible detectar cantidades extremadamente pequenas de prote\u00ednas relacionadas co dano neuronal e os procesos neurodexenerativos, como Nfl, GFAP, beta-amiloide e tau fosforilada.<\/p>\n

Tradicionalmente, a caracterizaci\u00f3n biol\u00f3xica de enfermidades como o Alzheimer requiriu probas especializadas, como a an\u00e1lise do l\u00edquido cefalorraqu\u00eddeo obtido mediante punci\u00f3n lumbar ou determinadas t\u00e9cnicas de neuroimaxe. Os biomarcadores sangu\u00edneos ofrecen unha alternativa menos invasiva, potencialmente m\u00e1is accesible e sinxela de repetir ao longo do tempo, o que resulta especialmente relevante para persoas maiores e pacientes con deterioraci\u00f3n cognitiva.<\/p>\n

Ademais, o proxecto combina estes biomarcadores coa an\u00e1lise de miARN e a investigaci\u00f3n do eixo IGF\/IGFBP, buscando identificar perf\u00eds moleculares que permitan comprender mellor a evoluci\u00f3n da enfermidade.<\/p>\n

Cara a unha atenci\u00f3n m\u00e1is temper\u00e1 e personalizada<\/strong><\/p>\n

A\u00ednda que os resultados deben completar a s\u00faa an\u00e1lise e validaci\u00f3n, os investigadores consideran que esta aproximaci\u00f3n poder\u00eda ter aplicaci\u00f3ns cl\u00ednicas a medio prazo. \u201cPoder obter informaci\u00f3n sobre procesos neurodexenerativos cunha an\u00e1lise de sangue poder\u00eda contribu\u00edr a identificar persoas con maior risco de deterioraci\u00f3n cognitiva, orientar a realizaci\u00f3n de probas diagn\u00f3sticas adicionais e facilitar o seguimento da evoluci\u00f3n da enfermidade\u201d, explica Roberto C. Ag\u00eds.<\/p>\n

Para os pacientes, dispor destas ferramentas poder\u00eda significar menos procedementos invasivos, unha detecci\u00f3n m\u00e1is temper\u00e1 e un seguimento cl\u00ednico m\u00e1is personalizado, facilitando a planificaci\u00f3n dos coidados e as decisi\u00f3ns asistenciais.<\/p>\n

Desde o grupo sinalan que estas t\u00e9cnicas \u201cnon pretenden substitu\u00edr a avaliaci\u00f3n cl\u00ednica e neuropsicol\u00f3xica, sen\u00f3n complementala con informaci\u00f3n biol\u00f3xica obxectiva que axude os profesionais sanitarios\u201d.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

A investigaci\u00f3n desenvolvida polo grupo ITEN do IDIS, en colaboraci\u00f3n con oito residencias DomusVi de Galicia, estuda novos biomarcadores sangu\u00edneos para avanzar cara a unha detecci\u00f3n m\u00e1is temper\u00e1 e un seguimento personalizado da deterioraci\u00f3n cognitiva e as demencias<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[175,501,531],"tags":[],"class_list":["post-50248","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-noticias-gl","category-carrusel-de-portada-gl","category-carrusel-en-galego-gl"],"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50248","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50248"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50248\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50254,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50248\/revisions\/50254"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50248"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50248"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.idisantiago.es\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50248"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}