E025 – Endocrinoloxía Celular

Obxectivos e liñas de investigación

Obxectivos

Calquera aproximación terapéutica para o tratamento das patoloxías asociadas ó músculo esquelético, con ou sen base xenética, ten que partir do coñecemento dos mecanismos moleculares e celulares subxacentes á rexeneración endóxena. A identificación destos sistemas en diferentes contextos ou condicións constitúe unha das aproximacións de maior e fácil aplicabilidade clínica na aactualidade. A pesar de que este modo de acción non está directamente dirixido ó tratamento das bases xénicas asociadas á inestabilidade estrutural das miofibras, debería de ser suficiente para manter un nivel estable de rexeneración, reducindo a gravidade dos síntomas. Por outra parte, este tipo de aproximación é esencial para alcanzar o éxito de terapias xénicas ou celulares a través de terapias combinatorias. Por iso, o noso Grupo de investigación traballa na identificación e caracterización de sistemas autocrinos implicados directamente na rexeneración muscular para a identificación de dianas terapéuticas aplicables ó tratamento de procesos patolóxicos que conducen á debilidade muscular: distrofia muscular, atrofia muscular secundaria asociada a cancro e atrofia muscular asociada ó envellecemento ou sarcopenia.

Liñas de investigación

O Grupo de Endocrinoloxía Celular (GEC) é un grupo multidisciplinar que traballa para comprender os mecanismos moleculares que regulan a determinación das células nai do músculo (células satélites) durante a rexeneración do tecido muscular esquelético adulto. Localizado no Hospital Clínico Universitario de Santiago de Compostela do Instituto de Investigación Sanitaria de Santiago (IDIS), o GEC desenvolve estudos centrados na regulación da mioxénese, da célula satélite á fibra muscular, a través de sistemas autocrinos implicados na rexeneración muscular para a identificación de dianas terapéuticas aplicables ó tratamento de patoloxías que conducen á debilidade muscular: distrofia muscular de Duchenne (DMD), atrofia muscular secundaria asociada a unha patoloxía (diabete, cancro, etc.) e atrofia muscular asociada ó envellecemento ou sarcopenia. Con este fin, o GEC emprega diferentes aproximacións experimentais, das bases estruturais ó papel fisiolóxico, enfocadas á caracterización de dianas e xeración de potenciais fármacos para a rexeneración funcional do músculo esquelético. En particular, o GEC identificou o péptido obestatina e o receptor GPR39, como un sistema implicado na especificación das células satélite, sendo determinante da activación e regulación do proceso rexenerativo do músculo esquelético. En base ás características establecidas polos estudos desenvoltos, este equipo demostrou a súa aplicabilidade para o tratamento de lesións musculares agudas, validando a súa acción en modelos in vitro de mioxénese humana. Ademáis, demostrou o seu papel no restablecemento da funcionalidade muscular definindo un perfil anabólico determinante de fibras musculares de maior resistencia. Recentemente caracterizou a súa aplicabilidade para contrarrestar a atrofia muscular relacionada con condicións catabólicas. Asimesmo, demostrou a súa aplicabilidade en terapias de tipo combinatoria para mellorar o rendemento de terapias celulares de trasplante de mioblastos dirixidas ó tratamento de lesións musculares agudas. De forma destacable demostrou o papel deste sistema para preservala integridade muscular na DMD. Os resultados obtidos posicionan ó sistema obestatina/GPR39 como un potencial candidato terapéutico para o tratamento paliativo de DMD, pero engade ademáis un compoñente moi importante e demandado para este tipo de patoloxías que é o seu uso en terapias combinatorias. A evolución do traballo permitiu expandir e consolidar a capacidade do equipo para o desenvolvemento e uso de nova tecnoloxía relacionada coa mioloxía e de aplicabilidade a medio prazo.

 

Equipo investigador

Líder
Pérez Camiña, Jesús

Persoal Investigador (establecido ou asociado)
Allo Calvo, Jacqueline
Casabiell Pintos, Xesús
Cid Díaz, Tania
Gurriarán Rodríguez, Uxía
Martín Pastor, Manuel
Pintos Martínez, Elena Mercedes
Relova Quintero, José Luis
Señarís Rodríguez, José

 

Posdoutorais
Santos Zas, Icía

Predoutorais
Allo Calvo, Jacqueline
Calviño Lodeiro, Andrea
Costas Abalde, Silvia
Fernández Barreiro, Fátima
García Lamela, Mar 

 

Persoal de Apoio
Seoane Mosteiro, Carlos

Proxectos

Publicacións
  • Cid-Díaz T, Leal-López S, Fernández-Barreiro F, González-Sánchez J, Santos-Zas I, Andrade-Bulos LJ, Rodríguez-Fuentes ME, Mosteiro CS, Mouly V, Casabiell X, Relova JL, Pazos Y, Camiña JP. Obestatin signalling counteracts glucocorticoid-induced skeletal muscle atrophy via NEDD4/KLF15 axis. J Cachexia Sarcopenia Muscle. 2021;12(2):493-505. doi: 10.1002/jcsm.12677
  • González-Sánchez J, Sánchez-Temprano A, Cid-Díaz T, Pabst-Fernández R, Mosteiro CS, Gallego R, Nogueiras R, Casabiell X, Butler-Brone GS, Mouly V, Relova JL, Pazos Y, Camiña JP. Improvement of Duchenne muscular dystrophy phenotype following obestatin treatment. J Cachexia Sarcopenia Muscle. 2018; 9(6):1063-1078. doi: 10.1002/jcsm.12338
  • Santos-Zas I, Negroni E, Mamchaoui K, Mosteiro CS, Gallego R, Butler-Browne GS, Pazos Y, Mouly V, Camiña JP. Obestatin Increases the Regenerative Capacity of Human Myoblasts Transplanted Intramuscularly in an Immunodeficient Mouse Model. Mol Ther. 2017;25(10):2345-2359. doi: 10.1016/j.ymthe.2017.06.022

Investigador líder