O traballo liderado polo Dr. Adrián Mosquera Orgueira analizará se os asistentes de IA especializados poden ofrecer un acceso máis seguro e preciso ao coñecemento clínico que os modelos xeneralistas
Santiago de Compostela, 18 de setembro de 2026.– Un proxecto de investigación liderado polo Dr. Adrián Mosquera Orgueira, líder do Grupo de Hematoloxía Computacional e Xenómica (GrHeCo-Xen) do Instituto de Investigación Sanitaria de Santiago de Compostela (IDIS), foi seleccionado como beneficiario da I Edición das Axudas á Investigación da Fundación ASISA.
O recoñecemento foi entregado este 17 de setembro durante un acto celebrado no Palacio dos Duques de Santoña, en Madrid. O proxecto premiado, titulado “Validación piloto de asistentes de intelixencia artificial especializados en oncohematoloxía para mellorar o acceso seguro a coñecemento clínico fronte a modelos xeneralistas”, estudará de forma comparativa o funcionamento de diferentes sistemas de intelixencia artificial cando responden a cuestións médicas de elevada complexidade.
A investigación centrarase especialmente no ámbito dos linfomas B non Hodgkin e comparará o rendemento de Código Rojo, unha plataforma de asistentes especializados desenvolvida polo grupo investigador, con dous modelos xeneralistas de ampla utilización, ChatGPT e DeepSeek.
“Recibir esta axuda supón para nós un recoñecemento moi importante ao traballo que estamos a desenvolver na intersección entre a hematoloxía e a intelixencia artificial. Quero expresar o meu agradecemento ao comité evaluador e á Fundación ASISA pola confianza depositada no noso proxecto e, sobre todo, por impulsar iniciativas que permiten estudar estas novas tecnoloxías desde unha perspectiva científica, crítica e centrada na seguridade do paciente”, sinala o Dr. Mosquera, líder dun equipo no que participan Carlos Pérez, Ana Tarrío e Davide Crucitti. “Este recoñecemento é tamén do equipo. Proxectos coma este son posibles grazas á colaboración entre perfís clínicos e tecnolóxicos e á contorna de investigación que nos proporciona o IDIs”.
Avaliar a IA antes de incorporala ao ámbito clínico
O uso de ferramentas de intelixencia artificial xenerativa está a crecer rapidamente tanto entre profesionais sanitarios como entre a poboación xeral. Con todo, os modelos de propósito xeral non foron deseñados especificamente para responder a problemas clínicos complexos e poden xerar información inexacta, incompleta ou insuficientemente contextualizada.
O proxecto parte precisamente desta necesidade: avaliar de forma obxectiva se a especialización dos asistentes de IA pode mellorar a calidade e a seguridade das súas respostas en áreas médicas de alta complexidade.
Para iso, o equipo analizará as respostas xeradas polos tres sistemas ante unha selección de 100 preguntas procedentes dun benchmark médico público. As respostas estudaranse de acordo con catro grandes dimensións: corrección médica, pertinencia da resposta, seguridade clínica e claridade expositiva.
“Non se trata de expor que a intelixencia artificial substitúa o criterio do profesional sanitario. Ao contrario: queremos xerar evidencia que permita coñecer mellor onde están as súas fortalezas, cales son as súas limitacións e en que condicións pode utilizarse de forma responsable como ferramenta de apoio ao acceso ao coñecemento médio”, explica o Dr. Mosquera, que é tamén xefe de Servizo de Hematoloxía do Complexo Hospitalario de Santiago de Compostela.
Un proxecto con vocación de transferencia
A investigación pretende proporcionar evidencia preliminar que permita determinar se os asistentes especializados presentan vantaxes fronte aos grandes modelos xeneralistas cando se utilizan en contextos médicos concretos. Os resultados poderán contribuír ao desenvolvemento de futuros sistemas de apoio á formación médica, a consulta de documentación científica e o acceso estruturado a coñecemento clínico especializado, así como servir de base para posteriores estudos de validación de maior alcance.
“Agradecemos especialmente á Fundación ASISA e ao xurado desta primeira convocatoria que aposten por estudar un ámbito que vai ter un impacto cada vez maior no medicamento: como utilizar a intelixencia artificial de forma útil, rigorosa e segura”, conclúe Adrián Mosquera.
