E034 – Farmacoloxía Clínica

Obxectivos e liñas de investigación

Obxectivos

No campo da investigación clínica e traslacional, os intereses do noso grupo de investigación composto fundamentalmente por membros do Servizo de Farmacia da Área Sanitaria de Santiago de Compostela con formación investigadora e asistencial oriéntanse nunha serie de aspectos fundamentais:
1.Personalización dos tratamentos farmacolóxicos: contribuír a desvelar as bases de variabilidade na resposta a fármacos e optimizar o resultado das terapias farmacolóxicas.
2. Desenvolvemento e caracterización galénica de medicamentos.

Liñas de investigación

  • Desenvolvemento de fármacos e formulacións personalizadas (Galeno 4.0):  Na actualidade existe un importante número de doentes en situación de baleiro terapéutico, que non dispoñen de tratamentos adaptados a súa enfermidade e/ou condición específica. Neste punto as seccións de galénica do Servizo de Farmacia son as encargadas de dar resposta. A liña “Galeno 4.0” supuxo unha reinvención no desenvolvemento e optimización das formulacións personalizadas adaptadas ó enfermo, sendo na actualidade o grupo, un referente nacional neste campo. Tódolos resultados obtidos nesta liña, tiveron una traslación directa a nosa práctica clínica asistencial.
  • Medicina personalizada farmacocinética: Según o Canadian National Research Council, a Medicina Personalizada supón a adaptación do tratamento médico ás  características individuais de cada paciente. Isto supón a posibilidade de identificar a doentes que difiren na súa susceptibilidade a experimentar unha determinada enfermidade, na bioloxía e/ou o prognóstico de dita enfermedade, así como na resposta ou os efectos adversos que experimentan trala administración dun determinado tratamento. Esta identificación realízase a través da análise e integración de datos xenómicos e técnicas de imaxe molecular con datos clínicos e do contorno do paciente.
  • Investigación clínica independente: Os ensaios clínicos considéranse imprescindibles para avanzar na investigación científica. Grazas a eles poden estar dispoñibles novos medicamentos e tratamentos, pero a súa posta en marcha e a súa execución é custosa por iso, en máis do 70% dos casos soen estar promovidos pola industria. Nos últimos anos a unidade coordinou varios destes ensaios, non obstante, nos últimos anos xurdiu a necesidade de promover a investigación clínica independente, que intentan resolver problemas identificados polos profesionais do sistema Nacional de Saúde que afectan aos seus pacientes. Liderar a innovación na área de elaboración de medicamentos e a aplicación de técnicas de medicina personalizada, inclúe de maneira inherente a avaliación clínica destas intervencións. Actualmente a unidade coordinou a realización de ensaios clínicos promovidos pola industria, e lidera dous ensaios clínicos independentes no campo da infectoloxía.

 

Equipo investigador
Líder
Zarra Ferro, Irene

 

Persoal investigador (establecido ou asociado)
Fernández Ferreiro, Anxo (coord.)
González Barcia, Miguel
Lamas Díaz, María Jesús
Mateos Martín, Jesús

Posdoutorais
Bernárdez Ferrán, Beatriz
Busto Iglesias, Manuel
Durán Piñeiro, Goretti
Giráldez Montero, José María
González López, Jaime
Mondelo García, Cristina
Rodríguez Martínez, Lorena

Predoutorais
Barrientos Lema, Iván
Castro Balado, Ana
Cuartero Martínez, Andrea
Díaz Tomé, Victoria
Fraga Codesido, Jessica
García Quintanilla, Laura
Remuñán Martínez, Carmen
Rodríguez Fernández, Carmen Antía
Santana Martínez, Sara
Varela Rey, Iria

 

Persoal técnico de apoio
Hermelo Vidal, Gonzalo

Proxectos

Publicacións
  • Varela-Fernández R, Isabel Lema-Gesto M, González-Barcia M, Javier Otero-Espinar F. Design, development, and characterization of an idebenone-loaded poly-ε-caprolactone intravitreal implant as a new therapeutic approach for LHON treatment. Eur J Pharm Biopharm. 2021 Sep 6:S0939-6411(21)00233-2. doi: 10.1016/j.ejpb.2021.09.001. Online ahead of print. PMID: 34500025
  • Toja-Camba FJ, Gesto-Antelo N, Maroñas O, Echarri Arrieta E, Zarra-Ferro I, González-Barcia M, Bandín-Vilar E, Mangas Sanjuan V, Facal F, Arrojo Romero M, Carracedo A, Mondelo-García C, Fernández-Ferreiro A. Review of Pharmacokinetics and Pharmacogenetics in Atypical Long-Acting Injectable Antipsychotics. Pharmaceutics. 2021 Jun 23;13(7):935. doi: 10.3390/pharmaceutics13070935. PMID: 34201784
  • Mondelo-García C, Bandín-Vilar E, García-Quintanilla L, Castro-Balado A, Del Amo EM, Gil-Martínez M, Blanco-Teijeiro MJ, González-Barcia M, Zarra-Ferro I, Fernández-Ferreiro A, Otero-Espinar F. Current Situation and Challenges in Vitreous Substitutes. J. Macromol Biosci. 2021 Aug;21(8):e2100066. doi: 10.1002/mabi.202100066. Epub 2021 May 13. PMID: 33987966
  • Castro-Balado A, Mondelo-García C, Barbosa-Pereira L, Varela-Rey I, Novo-Veleiro I, Vázquez-Agra N, Antúnez-López JR, Bandín-Vilar EJ, Sendón-García R, Busto-Iglesias M, Rodríguez-Bernaldo de Quirós A, García-Quintanilla L, González-Barcia M, Zarra-Ferro I, Otero-Espinar FJ, Rey-Bretal D, Lago-Quinteiro JR, Valdés-Cuadrado L, Rábade-Castedo C, Del Río-Garma MC, Crespo-Diz C, Delgado-Sánchez O, Aguiar P, Barbeito-Castiñeiras G, Pérez Del Molino-Bernal ML, Trastoy-Pena R, Passannante R, Llop J, Pose-Reino A, Fernández-Ferreiro A. Development and Characterization of Inhaled Ethanol as a Novel Pharmacological Strategy Currently Evaluated in a Phase II Clinical Trial for Early-Stage SARS-CoV-2 Infection. Pharmaceutics. 2021 Mar 5;13(3):342. doi: 10.3390/pharmaceutics13030342. PMID: 33808025
  • Conde Penedo A, Díaz Tomé V, Fernández Ferreiro A, González Barcia M, Otero Espinar FJ. Enhancement in corneal permeability of riboflavin using cyclodextrin derivates complexes as a previous step to transepithelial cross-linking. Eur J Pharm Biopharm. 2021 May;162:12-22. doi: 10.1016/j.ejpb.2021.02.012. Epub 2021 Mar 2.PMID: 33667681
  • Seoane-Viaño I, Ong JJ, Luzardo-Álvarez A, González-Barcia M, Basit AW, Otero-Espinar FJ, Goyanes A. 3D printed tacrolimus suppositories for the treatment of ulcerative colitis. Asian J Pharm Sci. 2021 Jan;16(1):110-119. doi: 10.1016/j.ajps.2020.06.003. Epub 2020 Jul 9.PMID: 33613734. Free PMC article.
  • Díaz-Tomé V, García-Otero X, Varela-Fernández R, Martín-Pastor M, Conde-Penedo A, Aguiar P, González-Barcia M, Fernández-Ferreiro A, Otero-Espinar FJ. In situ forming and mucoadhesive ophthalmic voriconazole/HPβCD hydrogels for the treatment of fungal keratitis. Int J Pharm. 2021 Mar 15;597:120318. doi: 10.1016/j.ijpharm.2021.120318. Epub 2021 Feb 1. PMID: 33540021
  • García-Otero X, Díaz-Tomé V, Varela-Fernández R, Martín-Pastor M, González-Barcia M, Blanco-Méndez J, Mondelo-García C, Bermudez MA, Gonzalez F, Aguiar P, Fernández-Ferreiro A, Otero-Espinar FJ. Development and Characterization of a Tacrolimus/Hydroxypropyl-β-Cyclodextrin Eye Drop. Pharmaceutics. 2021 Jan 23;13(2):149. doi: 10.3390/pharmaceutics13020149. PMID: 33498753. Free PMC article.

Investigadora líder